ئابدۇۋەلى ئايۇپ ئابدۇخالىق ئۇيغۇر تۇغۇلغانلىقىغا 115 يىل، قەتلى قىلىنغانلىقىغا  93 يىل بولغان دەملەردە مەرھۇمنىڭ مەتبۇئاتلاردا ۋە تورلاردا يېيىلغان ئەسەرلىنى قايتا ئوقۇپ چىقتىم. ئۇنىڭ خەلقىمىز ئارىسىدا ئەڭ ئالقىشلىق ئەسەرلىرىدىن مىللەتنى تەپەككۇرغا چاقىرغان«ئويغان» ۋە مىللەتنى تەنقىدلىگەن «باردۇر» بار ئىكەن. ئويغىنىش چاقىرىقىنىڭ ئەبەدىيلىكىگە ھىچ بىر گۇمانىم يوق. چۈنكى ئىنساندا قەلبنىڭ بىخۇدلۇقى، روھنىڭ خام ...

ئابدۇۋەلى ئايۇپ تۈركىيەدە ئۇيغۇرلارنىڭ ھىسداشلىققا ئېرىشىدىغانلىقى ئەمەلىيەت. بۇنداق ھىسداشلىق سىياسەت ۋە قانۇندا بىرەر ماددا سۈپىتىدە ئەكىس ئەتمىگەن بىلەن سىياسىيۇنلار ۋە ئىجراچىلارنىڭ كەيپىياتىغا، ھىسىياتىغا بېقىپ  رەسمىيەتلەرنىڭ ئاسانلاشتۇرىلىشى، جازالارنىڭ كەچۈرۈم قىلىنىشى، چەكلەرنىڭ ئاددىلاشتۇرىلىشى، تەكشۈرۈشلەرنىڭ بوشاشتۇرىلىشى بىلەن ئىپادىلىنىدۇ. بۇنى بەزى ئۇيغۇرلار ۋەتەندە كۆندۈرۈلگەن ئىبارە بويىچە ...

ئابدۇۋەلى ئايۇپ كۆزىتىشىمچە تۈركىيەگە كەلگەن ئۇيغۇر ئۆسمۈرلەرنىڭ ئەڭ ئاۋۋال ئۇچرايدىغان مەسىلىسى بىز دېيەلمەسلىك ئىكەن. بالىلىرىمىز كىملىكلەر بەكمۇ رۇشەن ئايرىلغان، بىز ۋە خەق ئۇقۇمى كۈنسايىن كۈچىيىۋاتقان موھىتتىن كەلگەنلىكى ئۈچۈن بىز دېيىشتە قىينىلىدىكەن. بۇنىڭدىن ئۇلارنىڭ ئوقۇتقۇچىلىرى بىلەن پاراڭلىشىپ خەۋەردار بولغان ئىدىم. تۈركىيەدە ئۇيغۇرلار ئۇيغۇر تۈركلىرى دېيىلىپ تۈرك ئائىلىسىنىڭ بىر ئەزاسى سۈپىتىدە ...

ئابدۇۋەلى ئايۇپ ئىللەتچىلىك ئەدەبىياتى ئۇيغۇرلاردا 20-ئەسىرنىڭ دەسلىپىدە باشلانغان، تەسىرى چوڭقۇر ۋە كەڭ، داۋاملىشىش ۋاقتى بىر قەدەر ئۇزۇن بولغان ئەدەبىيات. ئۇنىڭغا تەۋە ئەسەرلەرنىڭ شەكىل جەھەتتىكى ئومۇمى ئالاھىدىكى ژانىرسىزلىق. بۇنداق ئەسەرلەر مەتبۇئاتلاردا بوبلىستىك ماقالىلەر دېيىلىۋاتقان بولۇپ، بۇ روسچە سۆزنىڭ ئاممىۋىي يازما، سىياسى ئوبزۇر دېگەن مەنىلىرى باركەن. ئىللەتچى ئەسەرلەرنى ئەگەر ژانىرغا ئايرىشقا ...

( ئابدۇلئەھەد ئابدۇرەشىد بەرقى) ئىسرائىلىيەنىڭ ماڭا تەسىر قىلغان بىر ئالاھىدىلىكى، بۇ يەردىكى ھەربىر يەر نامىنىڭ ئۆزىگە خاس ئالاھىدە تارىخى بار. ياكى ئىسرائىلىيەلىكلەر يەر ناملىرىنى بېكىتكەندە خالىغانچە ئىسىم قويمايدۇ،ھەربىر ئىسىم ئەستايىدىل ئويلىنىشلارنىڭ نەتىجىسىدۇر. مەن خايفا ئۇنىۋېرسىتېتىغا كەلگەندىن كېيىن تۇنجى دىققەت قىلغان ئىشىم يەر ۋە كوچا ناملىرى بولدى. تېل ئاۋىۋ شەھرىدە نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتىغا ئې ...