ئەلى شەرىئىياتى تۈركچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى: قۇتلۇق بىلگە   ئىنسان تېمىسى قەدىمدىن بېرى بەس – مۇنازىرە قىلىنىپ كەلمەكتە ياكى قەدىمدىلا بەس – مۇنازىرىنىڭ تېمىسى بولغان ئىدى. مېنىڭمۇ قارىماققا شۇنداق ئېنىق ۋە ئاللىبۇرۇن ھەل قىلىنىپ بولغان بىر تېمىنى قايتىدىن قەلەمگە ئالغاندەك چۈشەنچە پەيدا قىلىشى مۇمكىن. ھالبۇكى، ئانتورپولوگىيەدىكى، ئىجتىمائىي پەنلەردىكى ھەتتا بارلىق بىلىملەردىكى پۈتكۈل تېمىلار ئىچىد ...

ﭘﻪﺭﻫﯩﺰ — ﺋﯩﻨﺴﺎﻧﻼﺭﻧﯩﯔ ﻣﻪﻟﯘﻡ ﭘﯧﺸﻜﻪﻟﭽﯩﻠﯩﻚ، ﺑﺎﻻ – ﻗﺎﺯﺍﺩﯨﻦ ﺳﺎﻗﻠﯩﻨﯩﺸﻰ ﺋﯜﭼﯜﻥ ﺋﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﯩﯔ ﺋﯩﺶ – ﻫﻪﺭﯨﻜﻪﺕ، ﮔﻪﭖ – ﺳﯚﺯﻟﯩﺮﯨﻨﻰ ﭼﻪﻛﻠﻪﺵ ﭘﺎﺋﺎﻟﯩﻴﯩﺘﯩﻨﻰ ﻛﯚﺭﺳﯩﺘﯩﺪﯗ. ﭘﻪﺭﻫﯩﺰ ﺧﻪﻟﻘﺎﺭﺍﺩﺍ “ TABOO“ ﺩﻩﭖ ﺋﺎﺗﯩﻠﯩﺪﯗ. ﭘﻪﺭﻫﯩﺰﻧﯩﯔ ﻣﻪﻧﯩﺴﻰ ﻫﻪﻗﻘﯩﺪﻩ ﺋﺎﯞﯨﺴﺘﺮﺍﻟﯩﻴﯩﻠﯩﻚ ﻓﻮﻟﻜﻠﯘﺭﺷﯘﻧﺎﺱ ﻓﯧﺮﺋﯩﻮﺩﺱ ﻣﯘﻧﺪﺍﻕ ﺩﻩﻳﺪﯗ:  ”ﭘﻪﺭﻫﯩﺰ ﺋﻮﺧﺸﺎﺵ ﺑﻮﻟﻤﯩﻐﺎﻥ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﺧﯩﻞ ﻣﻪﻧﯩﮕﻪ ﯞﻩﻛﯩﻠﻠﯩﻚ ﻗﯩﻠﯩﺪﯗ:  ﺑﯩﺮﯨﻨﭽﻰ، ﻳﯜﻛﺴﻪﻙ، ﻣﯘﻗﻪﺩﺩﻩﺱ ﺩﯦﮕﻪﻥ ﻣﻪﻧﯩﻠﻪﺭﮔﻪ ﺋﯩﮕﻪ ؛ ﺋﯩﻜﻜﯩﻨﭽﻰ، ﺳﯩﺮﻟﯩﻖ، ﺧﻪﺗﻪﺭﻟﯩﻚ، ﭼﻪﻛﻠﻪﻧﮕﻪﻥ، ﺗﻪ ...

سۇلتان سۇتۇق بۇغراخان مازىرى (يەرلىكلەر ھەزسۇلتان مازىرى دەپ ئاتىشىدۇ) ئاتۇش شەھىرىنىڭ غەربىي جەنۇبىدىن ئۈچ كىلومېتىر يىراقلىقتىكى سۇنتاغ يېزىسى مەشھەت كەنتىگە جايلاشقان، خەرىتىدىكى ئورنى شەرقىي ئۇزۇنلۇق 76.10 گرادۇس، شىمالىي كەڭلىك 39.41 گرادۇس، دېڭىز يۈزىدىن ئېگىزلىكى 1298 مېتىر، مازار ھەيۋەتلىك مۇنارلىق دەرۋازا، قورشاۋ تام، مەسچىت، سەرراپ، ياتاق (مۇساپىرخانا)، ئىش بېجىرىش ئۆيلىرى، ھويلا، كۆل، قەبرىستانلى ...

سايرام كۆلى تەڭرىتېغىنىڭ غەربى شىمالىغا، بورتالا شەھىرىنىڭ غەربى جەنۇبىغا جايلاشقان. كۆلنىڭ تۆت ئەتراپىنى تاغلار ئوراپ تۇرىدۇ. كۆلىنىڭ شىمالي قىرغىقى بىر ئاز تىك، قالغان ئۈچ تەرىپىنىڭ يانتۇلۇق بىر قەدەر تەكشى. ئەتراپتىكى 26 تاغ بۇلىقى ۋە پەسل خاراكتىرلىك 20 نەچچە كۆل ئېقىنى كۆلگە قۇيۇلىدۇ. سايرام كۆلىنىڭ يۈزى دېڭىز يۈزىدىن 2072 مېتىر ئېگىز ( بەزى ماتېرىياللاردا 2070 مېتىر، يەنە بەزىلىرىدە 2073 مېتىر دېيىلگە ...

ئۇيغۇرلاردا ئۆزىگە خاس مىللىي ئالاھىدىلىككە ئىگە ھەر خىل تەنتەربىيە تۈرلىرى بار. بۇنىڭ ئىچىدە پۇتبول ئالاھىدە ئورۇندا تۇرىدۇ. بەزى تارىخىي مەلۇماتلاردا ئوتتۇرا ئاسىيادىكى تۈركىي قوۋملەرنىڭ قوزىنى تۇلۇمچىلاپ سويۇپ ئىچىگە يەل (ھاۋا) تولدۇرۇپ ئىشلەنگەن توپنى تېپىش ئۇسۇلى بىلەن قارىمۇ قارشى قەلئەلەرنىڭ ئىچىگە كىرگۈزىدىغان «تەپۇك» تېپىش ناملىق بىر ئويۇنى بار ئىدى، دېيىلگەن («تۈرك قامۇسى»، 29– توم، 384–بەت) يەنە ...