نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى)      ۋاشىنگتون   2019-يىلى، 21-سېنتەبىر بىر تەتقىقات لايىھىسى ۋە بىر كىتاب بىر دۆلەتنى ئەندىشىگە ۋە قورقۇنچقا سالالايدۇ دېسە  بۇ، بىر گۇرۇپپا ئامېرىكا مۇتەخەسسىسلىرىنىڭ 2000-يىلى باشلىغان مەشھۇر «شىنجاڭ قۇرۇلۇشى» تەتقىقات لايىھىسى ۋە شۇ ئاساستا بۇنىڭدىن 15 يىل ئىلگىرى، يەنى 2004-يىلى نەشر قىلىنغان «شىنجاڭ: خىتاينىڭ مۇسۇلمانلار چېگراسى» ناملىق كوللېكتىپ ئاپتورلار كىتابى ...

ئاپتۇرى: غالىپ 1944-1949-يىللىرىدىكى شەرقىي تۈركىستان مىللىي ئازادلىق ئىنقىلابى سوۋېت ئىتتىپاقى ھۆكۈمىتىنىڭ قوللىشى، پىلانلىشى ۋە ياردىمى بىلەن قوزغالغان ۋە راۋاج قىلغان. مەزكۈر مىللىي ئازادلىق ئىنقىلاب دەۋرىدە بولۇپمۇ «11 بىتىم» ئىمزالانغىچە بولغان يىللاردا سوۋېت ئىتتىپاقى ھۆكۈمىتىنىڭ مەمۇرىي ۋە ھەربىي خادىملىرى كەڭ كۆلەمدە ئىجتىمائىي ۋە ھەربىي ئىش- پائالىيەتلەرنى ئېلىپ بارغان. ئۇيغۇر ئىلىنىڭ مىلىتارىست ھۆ ...

غالىپ 20- ئەسىرنىڭ 40 - يىللىرى شەرقىي تۈركىستاننىڭ ئىلى، تارباغاتاي ۋە ئالتاي ۋىلايەتلىرىدە يۈزبەرگەن مىللىي ئازادلىق ئىنقىلابى ئۆزىنىڭ مىللىي تەركىپلىرىنىڭ رەڭگا- رەڭ بولۇشى بىلەن دۇنيا تارىخىدا مىسلى كۆرۈلمىگەن بىر مىللىي ئازادلىق ھەركىتى ( مىللىي مۇستەقىللىق ئىنقىلابى) بولۇپ خاراكتېرلىنىدۇ. شېڭ شىسەي ۋە گومىنداڭ ئەكسىيەتچى دائىرلىرىگە قوراللىق قارشى تۇرۇش ئارقىلىق مۇستەقىللىق، ئازاتلىق، ئەركىنلىك، دېموك ...

تارىخى ئەسلىمە كىرىش سۆز ئورنىدا ئازاد قاسىمى ياش ئىدۇق ئۇزۇن سەپەرگە ئاتلىنىپ چىققاندا بىز، ئەمدى ئاتقا مىنگۈدەك بوپ قالدى ئەنە نەۋرىمىز. ئاز ئىدۇق مۈشكۈل سەپەرگە ئاتلىنىپ ماڭغاندا بىز، ئەمدى چوڭ كارۋان ئاتالدۇق قالدۇرۇپ چۆللەردە ئىز. - ئابدۇرېھىم ئۆتكۈر ئەپەندىنىڭ «ئىز» ناملىق شىرىدىن ئۇيغۇر خەلقىنىڭ 20-ئەسىرنىڭ ئالدىنقى يېرىمىدا ئىلىپ بارغان مۇستەقىللىق كۈرەشلىرى ھەققىدە كۆپلىگەن ئەسلىمىلەر، ئەدەبىي ئەسە ...

زۇلھايات ئۆتكۈر 18-ئەسىردىن باشلاپ غەرپلىك "گۆھەر ئىزدىگۈچىلەر" ئىچكى ئاسىياغا جايلاشقان تارىم ئويمانلىقىدىكى سىرلىق زېمىن لوپنۇر ۋە خوتەن رايونلىرىغا قەدەم بېسىپ، ئەسىرلەپ ئۇيقۇدا ياتقان تېنچ بوستانلىقنى ئويغىتىشقا باشلايدۇ. ئۆز تىرىكچىلىكى ۋە ئۆز ھايات چەمبىرىكىدە ياشاپ كەلگەن خەلق، بۇ ئەجنەبىلەرنىڭ ئۆز زېمىنىدىكى يازما يادىكارلىق ۋە ئاسارە–ئەتىقىلەرنى گۆھەر ئورنىدا كۆرۈپ، ئۆز يۇرتلىرىغا ئېلىپ كېتىشىگە ئى ...