سايرام ئوغلانى 1219 - يىلى چىڭگىزخان 200 مىڭ كىشىلىك زور قوشۇن بىلەن ئوتتۇرا ئاسىيادا قاراخانىلار ۋە قاراخىتايلاردىن كېيىن باش كۆتۈرگەن 3 - چوڭ دۆلەت خارەزىم خانلىقىغا ھۇجۇم قىلدى. 1221 - يىلى بۇخارا قولدىن كەتتى. ئەڭ ئاخىرى 1224 - يىلى خارەزىم خانلىقى پۈتۈنلەي مۇنقەرز بولدى. يېڭىپايتەخت سەمەرقەند ئىككىنچى ئوغلى چاغاتاينىڭ پايتەختى، خارەزىم بوستانلىقىدىكى كونا پايتەخت ئۆرگەنچچوڭ ئوغلى جۇچىنىڭ پايتەختى قىلىپ ...

سايرام ئوغلانى ئۆگەدەي قاغان چىڭگىزخاننىڭ 3 - ئوغلى بولۇپ 1186 تۇغۇلغان. 1227 - يىلى 18- ئاۋغۇست دادىسى چىڭگىزخان تاڭغۇت يۈرىشىدە ئۆلگەندە تەختكە چىققان. 1241-يىلى 11 - دېكابىر دانا ئۆگەدەي قاغان ئۆلگەن.  «ئەگەر ئۇ يەنە بىر يىل ياشىسا ئىدى موڭغۇللار پۈتۈن ياۋروپانى تولۇق ئىگىلىگەن بولاتتى». (ياۋروپا تارىخشۇناشلىرى بىرلىككە كەلگەن قاراش : ئاتىللادىن كېيىنكى ۋەھىمىلىك زات). 1218- يىلى چىڭگىزخان (1162-1227 – ي ...

تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر ئىلاۋە: ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن. مەزكۇر يازما 1947-يىلى ئىيۇندا تەييارلانغان «شىنجاڭنىڭ قىسقىچە ۋەزىيەتى» ناملىق دوكلاتقا ئاساسەن تەرجىمە قىلىنىپ تەييارلاندى. دوكلاتتا 1944-يىلى نويابىردا پارتىلىغان شەرقىي تۈركىستان مىللىي ئازاتلىق ئىنقىلابىدىن تارتىپ تاكى 1947-يىلىنىڭ ئوتتۇرىغىچە بولغان شەرقىي تۈركىستان ۋەزىيەتى سىياسىي، ھەربىي، ئىقتىسادىي، نوپۇس ۋە جۇغراپىيەلىك تۈزۈلۈش ...

سايرام ئوغلانى تەھرىرلىگۈچى ئەھمەد سۇلۇق ئىلاۋە: ئۇيغۇرلار دۇنيانىڭ ھېچقانداق يېرىدىكى چوڭ-كىچىك ئۆزگىرىشلەرنى ئۆزى بىلەن بىۋاستە مۇناسىۋەتسىز دەپ قارىماسلىقى كېرەك. تۆۋەندىكى كىشىنىڭمۇ ئەسلىدە ئۇيغۇرلار بىلەن بىۋاستە مۇناسىۋىتى يوق ئىدى. ئەمما شۇ خائىننىڭ كاساپىتىدىن سوۋېت ئىتتىپاقى دۇنيادىكى دەرىجىدىن تاشقىرى چوڭ دۆلەتكە ئايلىنىپ، خىتايدا ئۆزىگە ئوخشاش بىر باندىت، مۇستەبىت ۋە قانخور ھاكىمىيەتنى بەرپا قىلى ...

ئەخمەتجان ئۈرۈمچىگە قايتىپ كەلدىمۇ؟ ئەخمەتجان قاسىمى ئەپەندى (ئالدىنقى رەت سولدىن ئىككىنچى) بىرلەشمە ھۆكۈمەت كادىرلىرى بىلەن ئۈرۈمچىدە، 1946-يىلى تەرجىمە قىلىپ تەييارلىغۇچى: تاران ئۇيغۇر ئىلاۋە: ھۆرمەتلىك ئوقۇرمەن. مەزكۇر يازما 1947-يىلى 7-ئىيۇلدىن باشلاپ نەنجىڭدە چىقىشقا باشلىغان «خىتاي خەۋەرلىرى» يېرىم ئايلىق ژورنىلىنىڭ 1948-يىلى 1-يانۋار تارقىتىلغان 10-سانىغا بېسىلغان شۇ ناملىق ماقالىدىن تەرجىمە قىلىپ تە ...