بىڭتۇەن – شەرقىي تۈركىستاندىكى پۈتۈن مىللىي زىددىيەت، مىللىي ئىختىلاپ، مىللىي توقۇنۇش، مىللىي ئىسيان ۋە نارازىلىق ھەرىكەتلىرىنىڭ باش مەنبەسىدىن ئىبارەت. چۈنكى شەرقىي تۈركىستاندا ئۆز ئالدىغا مۇستەقىل خانىدانلىق تىكلىۋالغان بىڭتۇەن، شەرقىي تۈركىستان خەلقىنىڭ سىياسىي، ئىقتىسادى، مەمۇرى، قانۇنى ۋە باشقا تۈرلۈك ھەق – ھوقۇقلىرىغا بىۋاسىتە دەخلى – تەرز يەتكۈزۈپ كەلمەكتە. كېيىنكى يىللاردىن بۇيان بىڭتۇەننىڭ تېررىتور ...

رەسىم: سىۋىن ھىدىن 1935-يىلى يازغان «ما جۇڭيىڭنىڭ قېچىشى» ناملىق كىتابىدىكى شەرقىي تۈركىستان خەرىتىسى ئىسكەندەر جېلىل (كۆكتاش) مەزكۇر ماقالىدا، يېقىندىن بۇيانقى جۇغراپىيەلىك يەر-جايلارنىڭ ئاتىلىشىدىكى خاتا ئۆزگىرىشلەر ۋە مەسئۇلىيەتسىزلىكلەر كۆرسىتىپ بېرىلىپ، بۇنداق خاتالىقلارنى توغرىلاش ۋە بۇندىن كېيىنكى خاتالىقلاردىن ساقلىنىش تەدبىرلىرى ئوتتۇرىغا قويۇلغان. يېقىنقى نەچچە يىل ئىچىدە، ئۇيغۇرلار ئازاتلىقنىڭ ئا ...

پروفېسسور دوكتور ئالىمجان ئىنايەت «زىيالىي» ئىبارىسىدىكى «زىيا» دېگەن سۆز ئەرەبچە بولۇپ «نۇر»، «يورۇقلۇق»، «شولا» مەنىسىگە كېلىدۇ. «زىيالىي» دېگەن سۆز بولسا «نۇرلۇق»، «يورۇقلۇق»، «ئايدىڭ» دېگەن بولىدۇ. يەنى مۇنداقچە قىلىپ ئېيتقاندا، «زىيالىي» دېگەن سۆز «نۇرلۇق»، «نۇرلانغان» ياكى «نۇرلۇق كىشى»، «نۇرلانغان كىشى» دېگەن مەنىنى بىلدۈرىدۇ. ئەدەبىياتىمىزدا «نۇر» دېگەن سۆز ئىلىمنىڭ سىمۋولى قىلىنىپ ئىشلىتىلگەن. بۇ ن ...

پروفېسسور دوكتور ئالىمجان ئىنايەت «مەپكۇرە <مەفكۇرە>» ئاتالغۇسى  ئەرەبچە «پىكىر <فىكىر>» سۆزىدىن ياسالغان بولۇپ، سۆز مەنىسى «پىكىر يۈرگۈزۈلگەن» ياكى «پىكىردە بولغان نەرسە»، «تەسەۋۋۇر شەكلىدىكى غايە» دېگەندىن ئىبارەت. بۇ سۆز ئۇقۇم جەھەتتىن «مەقسەت قىلىنغان»، «يەتمەكچى بولغان غايە»، «يەتمەكچى بولغان يۈكسەك مەقسەت» دەپ ئىزاھلىنىدۇ. پەلسەپىۋى جەھەتتىن «ئەمەلىيەتتە بولمىغان، پەقەت پىكىردە تەسەۋۋۇر قى ...

ئابدۇللا قاسىم بۇ سوئالنىڭ ھەرگىزمۇ بىرلىككە كەلگەن ئۆلچەملىك بىر جاۋابى يوق، قايسى نۇقتىدىن چىقىش، نېمىنى ئۆلچەم قىلىش، ھەتتا ئويلانغۇچىنىڭ قىممەت قارىشى قاتارلىقلارنىڭ ئوخشىماسلىقى بىلەن ئېرىشىدىغان جاۋابىمىزمۇ ھەر خىل بولىدۇ. تارىخ بەرىبىر ئۆتۈپ كەتكەن بىر دەۋر، ئۇ تەكرارلانمايدۇ، تارىختا بەرپا قىلغان سەلتەنەت، قولغا كەلتۈرگەن غەلىبىلەرنى كۆشەپ يېتىشنىڭ بۈگۈنىمىز ياكى كەلگۈسىمىز ئۈچۈن ھېچقانداق پايدىسى ي ...