ھەبىبۇللا ئابلىمىت (گىرمانىيە) داھىلار ھۇنلارغا يول كۆرسىتىشى لازىم، ھۇنلارنىڭ ئۇمۇتسىزلىنىپ قىلىشىغا ھەرگىز يول قويماسلىقى كېرەك -ھۇن تەڭرىقۇتى ئاتىللاخان ﺩﺍﮬﻰ ﺩﯨﮕﻪﻥ ﺋﯩﻜﻜﻰ ﻳﺎﻛﻰ ﺋﯘﻧﯩﯖﺪﯨﻦ ﺋﺎﺭﺗﯘﻕ ﺷﻪﺧﺴﯩﻠﻪﺭﻧﯩﯔ ﺑﯩﺮ ﻳﻪﺭﮔﻪ ﻛﯧﻠﯩﭗ، ﺑﯩﺮﻟﯩﻜﺘﻪ ئوتتۇرىغا ﭼﯩﻘﯩﺸﻰ ﯞﻩ ﺑﯩﺮ ﮔﯘﺭﯗﭘﭙﺎ(ﺗﻪﺷﻜﯩﻼﺕ، ﭘﺎﺭﺗﯩﻴﻪ.) ئەزالىرىنىڭ تەسىرى نەتىجىسىدە بەلگىلىك بىر پائالىيەت شەكلىگە سەۋەپ بولۇش ئارقىلىق ئوتتۇرىغا چىققان بىر سىياسى ئۇقۇمدۇر. داھى بو ...

ھەبىبۇللا ئابلىمىت (گىرمانىيە) يازغۇچى چىڭگىز ئايتماتوۋ (1928.12.12 - 2008.6.10) قىرغىز خەلقىنىڭ داڭلىق يازغۇچىسى، داڭلىق ژۇرنالىس ، تەرجىمان ۋە مەشھۇر سىياسەتچىسى ئىدى. چىڭغىز ئايتماتوۋ يالغۇز قىرغىز خەلقىنىڭلا ئەمەس بەلكى ئۇ پۈتۈن تۈرك، جۈملىدىن دۇنيا خەلقىنىڭ داڭلىق ئەدەبىياتچىسىدۇر. تۈرك تىلىدىكى تەرجىمىسى “گۈن ئولۇر ئاسرا بەدەل” ، ئۇيغۇرچە “ئەسىردىن ھالقىغان بىر كۈن” ناملىق رومان ،چىڭىز ئايتماتوۋنىڭ ۋە ...

چىڭگىزخان (مىلادىيەنىڭ 1206– يىلىدىن 1227– يىلىغىچە قاغان بولغان) ۋە ئۇنىڭ ۋارىسلىرى ئوكتاي خان (1228–1241)، گويۇك خان (1246–1248) مۇنىكى خان (1251–1259)نىڭ ۋاقتىدا (مىلادىيەنىڭ 1206–1259– يىلىغىچە) شەرقتە تىنچ ئوكياندىن تارتىپ غەربتە دۇناي دەرياسىنىڭ دېڭىزىغا قويۇلىدىغان جايغىچە ۋە شىمالدا سىبىرىيە دالالىرىدىن تارتىپ جەنۇبتا كىچىك ئاسىياغىچە بولغان نۇرغۇنلىغان يەرلەرنى ئىگىلەپ، تارىختا مىسلى كۆرۈلمىگەن ئۇل ...

مۇنەۋۋەر ھەبىبۇللا يەتتەسۇ ۋادىسىدا ياشايدىغان 2000دىن ئارتۇق ئۇيغۇر بۇنىڭدىن يۈز نەچچە يىل ئىلگىرى مورغاپ دەرياسى ۋادىسىغا كۆچۈپ بارغان. مورغاپ دەرياسى ۋادىسىغا تۈركمەنىستان جۇمھۇرىيتىنىڭ جەنۇبىدىكى ئەڭ چوڭ دەريانىڭ بىرى ئىدى. تارىختا يىپەك يولى ئارقىلىق قەدىمكى مىسىر، بابىل، پېرسىيە، كاۋكاز ۋە يىراق شەرقنىڭ ھەرقايسى جايلىرىنى ئۆزئارا تۇتاشتۇرۇپ تۇرىدىغان قەدىمكى مەشھۇر شەھەر «مەرۋى»ئەنە شۇ مورغاپ دەريا ۋا ...

ئابدۇۋەلى ئايۇپ ئۇيغۇرلار ھەققىدە يىلنامىلەر، ھادىسىلەر ۋە شەخسلەر بايان قىلىنغان تارىخ يېزىلدى، ئەمما بىز ئۇيغۇرلۇق تارىخىمىزنى  خۇلاسىلەپ چىقالمىدۇق. بولۇپمۇ ئۇيغۇرلۇق كىملىكى زامانىۋىي مەنىلەر بىلەن مۇقىملاشقان يۈز يىللىق تارىخمىز ھەققىدە ھەقىقى، تەرەپسىز ۋە ئىلمىي بىر چۈشەنچىگە ئېرىشىش، بۈگۈنىمىزنى تەھلىل قىلىش ۋە ئەتىمىزگە تەدبىر قىلىشتا موھىم ئىدى. ئۇيغۇرلارنىڭ تارىخى، مەدەنىيىتى، ئەدەبىياتى ۋە جەمئىي ...