ئاكادېمىيە

مىللىي مەنپەئەت ۋە بۆلۈنۈش

Posted by: ئاكادېمىيە Posted date: ئاپرېل 21, 2020 In: مىللىي مەۋجۇتلۇق

خالمۇرات ئۇيغۇر ئەلسۆي خىتاينىڭ جازا لاگېرى سىياسىتى 2017-يىلى ئاپرىلدىن باشلانغاندىن كېيىن، ئۇيغۇرلار بىر يىلغا يېقىن سۈكۈتتىن كېيىن، 2018-يىلىنىڭ بېشىدا قارشىلىق ھەركەتلىرىنى ئومۇمىي يۈزلۈك باشلاشقا باشلىدى. خىتاينىڭ لاگېرلارغا تۇتقان كىشىلەر دائىرىسى يەتتە ياشتىن يەتمىش ياشقىچە بولغان، ئەر-ئايال، زىيالىي-زۇۋانىي، دىنىي-دىنسىز، مىللەتچى-ئۈممەتچى، سىياسىي-پۇخراۋىي كاتىگۇرىيىسىدىكى ئىنسانلارنىڭ ھەممىسىنى ئۆ ...

ئۇيغۇر ۋاسكىتبولچىلار ناخشاسى

Posted by: ئاكادېمىيە Posted date: ئاپرېل 21, 2020 In: ئەدەبىيات گۈلزارى

(مەسنەۋى) پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي (ئۇيغۇر ستۇدىنتلار 6-نۆۋەتلىك ئادىلجان «غالىب لوڭقا» ۋاسكىتبول مۇسابىقەسىنى قۇتلۇقلاپ) * چىنىقايلى مەيداندا، كەل ئاغىنە چاپسان بول، سال چاپاننى، يەڭنى تۈر، بىز ئوينايلى ۋاسكىتبول. * ۋاسكىتبول دەگەن ئوبدان، چوڭ توپلارنىڭ بىر تۈرى. ئۇنى ئويناشنى بىلگەن ئوغۇل-قىزلارنىڭ گۈلى. * كوبى، جوردان دۇنياۋى ۋاسكىتبول ماھىرلارى. قالىشمايدۇ ئادىلجان بىزدە يەنە شىرئەلىي. ...

ئاماننىساخان نەفىسىي تەتقىقاتى يولىدا

Posted by: ئاكادېمىيە Posted date: ئاپرېل 19, 2020 In: مەدەنىيەت بوستانى

(ئەدەبىي خاتىرە) پىروفېسسور دوكتور ئابدۇرەئوپ تەكلىماكانىي مۇقەددىمە «دۇنيا مەھمۇد كاشغەرىي يىلى» بولغان 2008-يىلنىڭ 25-ئىيۇل كۈنى، بەيجىڭدىن قىرىق نەپەر ئوقۇغۇچىنى باشلاپ ئوپالغا بارىپ، بۈيۈك تىلشۇناس ئالىم بوۋامىز مەھمۇد كاشغەرىينىڭ قەبرىگاھىنى زىيارەت قىلغاندا، نەقەدەر ھاياجانلانغانلىقىمىز، نەقەدەر شادلانغانلىقىمىز ھەلىمۇ ئەسىمدە. شۇ يىلى، ئاشۇ مۇبارەك پائالىيەت ئاخىرلاشقان چاغدا، ھاياجانلىق شاگىرتلار ب ...

شەپەرەڭ

Posted by: ئاكادېمىيە Posted date: ئاپرېل 19, 2020 In: ۋەزىيەت ئانالىزى

پىروفېسسور دوكتور ئالىمجان ئىنايەت تاجسىمان ۋىروس ... كورونا... ۋابا... دۇنيا دەھشەت ئىچىدە، مىسالى قىيامەت... بىر تەرەپتە ئاتوم، ئالەم كېمەسى... سۇدەك خەجلىنىۋاتقان دوللار... بىر تەرەپتە ماسكا دەردى... بۇلاڭ-تالاڭلار... مودېرىن دۇنيانىڭ بۈگۈنكى كۈنتەرتىپى مۇشۇ. مۇشۇلارغا سەۋەپچى كىچىك بىر شەپەرەڭ... مەن ئىشەنمەيمەن... شەپەرەڭ باشى بىلەن گەۋدەسى چاشقانغا ئوخشايدىغان، پۇتلارى بىلەن قاناتلارى ئاراسىدا پەردەس ...

ئوغۇزنىڭ گۆشى، ھۇننىڭ قېنى

Posted by: ئاكادېمىيە Posted date: ئاپرېل 16, 2020 In: مىللىي مەۋجۇتلۇق

ئەكرەم ئىلك خىتاينىڭ جېجياڭ ئۆلكىسىنىڭ شاۋشىن، نىڭبو، جۇۋشەن دىگەن جايلىرىدا «پەسەندىلەر» دەپ ئاتىلىدىغان بىر قەۋم بار. بۇ قەۋمنىڭ كېلىپ چىقىشى توغرىلىق ئوخشىمىغان ۋارىيانتلار مەۋجۇت بولۇپ، خىتاي تەتقىقاتچىلىرىنىڭ ئىزدىنىشى بىلەن ئاخىرى بۇلارنىڭ كىملىكى ئېنىقلانغان. يەنى، خىتايلار قوزغىلىپ موڭغۇللارنىڭ يۈەن خاندانلىقىنى يىقىتقاندىن كېيىن، موڭغۇل يايلاقلىرىغا چېكىنەلمەي ئەسىرگە چۈشكەن موڭغۇل ۋە رەڭلىك كۆزلۈك ...