1. مەھمۇت قەشقەرى ( 1008- 1105 ) بۈيۈك ئالىم، تىلشۇناس. شاھانە ئەسەر « تۈركىي تىللار دىۋانى » نىڭ مۇئەللىپى. ئۇ خان جەمەتى ئائىلىسىدە دۇنياغا كېلىپ، بىر ئۆمۈر ئىجادىيەت بىلەن شۇغۇللىنىشتىن سىرت، قەشقەردە مەدرىسە ئېچىپ مۇدەررىسلىك قىلغان. ئۇنىڭ يەنە باشقا ئەسەرلىرى بارلىقى مەلۇم بولسىمۇ، زامانىمىزغىچە يېتىپ كېلەلمىگەن. ئالىمنىڭ تۇغۇلغان ۋە ۋاپات بولغان ۋاقتى ھەققىدە ئېنىق مەلۇمات يوق. ئەمما 97 يىل ئۆمۈر كۆرۈ ...

كونا ئىمپېرىيىنىڭ خارابلىشىشى تۈركىيە مۇستەقىللىق ئۇرۇشى بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشى ئاياغلاشقاندىن كېيىن تۈركىيە خەلقىنىڭ جاھانگىرلارنىڭ تاجاۋۇزچىلىقىغا قارشى تۇرۇپ، مىللىي مۇستەقىللىقنى قولغا كەلتۈرۈش يولىدا ئېلىپ بارغان ئۇرۇشى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. بىرىنچى دۇنيا ئۇرۇشى مەزگىلىدە يېرىم مۇستەملىككە ھالىتىدىكى تۈركىيە ئىتتىپاقداش دۆلەتلەر قاتارىغا سۆرەپ ئەكىرىلىپ ئۇرۇشقا قاتناشتى. نەتىجىدە ئۇرۇشتا يېڭىلدى. 1918- يىلى ...

ئابدۇللا تۇردى شېئىرنىڭ ئۈچ ئامىلى رىۋايەتلەردىكى ئادەم ئاتا يارىتىلغاندىن كېيىن ئىبلىسنىڭ جەننەتتىن قوغلىنىشى، ئادەم ئاتا بىلەن ھەۋۋا ئانىنىنىڭ يەر يۈزىدە پەيدا بولۇشى شېئىرىيەتنىڭ باشلىنىشى بولغان بولسا، توپان بالاسىنىڭ بىر پۈتۈن جەريانى ئۇنىڭ يۇقۇرى پەللىسى بولغانىدى. دېمەكچىمىزكى، ئىبلىسنىڭ ئادەمگە سەجدە قىلىشنى رەت قىلىشىدا، ئادەم ۋە ھەۋۋانىڭ چەكلەنگەن مېۋىنى يەپ قويۇشىدا ئۆزىگە ئىشىنىشتىن ئىبارەت بىر ...

خارىزىمى دۇنيا ئىلىم ـ پەن تارىخىدا نام چىقارغان بولۇپ، ئۇ 9 ـ ئەسىردە خۇراساننىڭ خارىزىم شەھىرىدە دۇنياغا كەلگەن كاتتا ئالىملىرىمىزنىڭ بىرى ھېسابلىنىدۇ. ئۇنىڭ 802 ـ يىلى تۇغۇلغانلىقى تەخمىن قىلىنماقتا. ئۇ بىر تۈرك ئاتا ـ ئانىدىن دۇنياغا كەلگەن بولۇپ، تەلىم ـ تەربىيەسىنى غەربىي تۈركئېلىدە تاماملىغان ئىدى. ئۇنىڭ ئەسلى ئىسمى ئەبۇ ئابدۇللاھ مەھمەت بىن مۇسا خارىزىمى ئىدى. ئۇ خۇراساندىكى تۈرك شەھىرى ھېسابلىنىدىغ ...

سەلىم ساۋاش گەنچ تەرجىمىدە: ئابدۇلئەزىز ئاقھۇن دۇنيانىڭ ئوخشاش بولمىغان جايلىرى قىيىن كۈنلەرنى باشتىن كەچۈرمەكتە. ئەرەب دۆلەتلىرى كېچىككەن سىياسىي تاڭلىرىنىڭ تەمىنى تېتىش ئۈچۈن كوچىلاردا ئۆلىۋاتقان بولسا، ئافرىقا بۇ ئەسىرنىڭ قۇرغاقچىلىق ۋە ئاچارچىلىقى بىلەن سىنالماقتا. غەرب بولسا ئۆز غېمىنىڭ دەردىدە. 11- سېنتەبىر ۋە ئىراقنىڭ ئىشغالىيىتى بىلەن مەۋجۇت تۈزۈمىنى بۇزۇپ، ئېغىر خەۋپلەرگە تەۋەككۇل قىلغان ئامېرىكا ق ...