ئاكادېمىيە

دوكتور گۈلنار ئەزىز بىلەن سۆھبەت

Posted by: ئاكادېمىيە Posted date: ئىيۇن 03, 2020 In: ئاكادېمىيە پائالىيەتلىرى, پائالىيەت

ئامېرىكا خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى ئىنسانشۇناسلىق ۋە تىلشۇناسلىق دوكتورى گۈلنار ئەزىز خانىم بىلەن ئۆزىنىڭ ئوقۇش ھاياتى، تەتقىقاتى ۋە ئالىي مەكتەپتىكى ئوقۇتۇش خىزمىتى ھەققىدە سۆھبەت ئېلىپ بېرىلدى. دوكتور گۈلنار ئەزىز خانىم خارۋارد ئۇنىۋېرسىتېتى ئۇيغۇر تىلى ئوقۇتقۇچىسى قۇتادغۇ بىلىگ ئىنستىتۇتى تەتقىقاتچىسى ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى دائىمىي ھەيئەت ئەزاسى قېنى، لىكسىيەنىڭ تەپسىلاتىنى تۆۋەندىكى يوتىيۇب ئۇلانمىسىد ...

ئەلىخان تۆرىنىڭ ئوغۇللىرى

Posted by: ئاكادېمىيە Posted date: ئىيۇن 03, 2020 In: داڭلىق كىشىلەر

نەبىجان تۇرسۇن (تارىخ پەنلىرى دوكتورى) شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى رەئىسى ئەلىخان تورىنىڭ تولۇق ئىسمى ئەلىخان تۆرە شاكىرخان ئوغلى بولۇپ، تەخەللۇسى ساغۇنىي (1885-1976). ئۇنىڭ تولۇق ئىسىم فامىلىسى سوۋېت ھۆججەتلىرىدە، شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى مەزگىلىدە لاۋرېنتىي بېرىيا رەھبەرلىكىدىكى سوۋېت ئىتتىپاقى ئىچكى ئىشلار-دۆلەت بىخەتەرلىك خەلق كومىسسارىياتى تەرىپىدىن مەخسۇس شەرقىي تۈركىستان جۇمھۇرىيىتىدە تۇرۇشلۇق ھ ...

شەرقىي تۈركىستاندا ئىرقىي قىرغىنچىلىق

Posted by: ئاكادېمىيە Posted date: ماي 31, 2020 In: مىللىي مەۋجۇتلۇق

تارىم توغراق خىتاي كومپارتىيىسىنىڭ تۈرلۈك سىياسىي ھەرىكەتلەر ئارقىلىق مىللىي كادىر ۋە زىيالىيلارنى باستۇرۇشى خىتاي پۈتۈن مەملىكەتلىك خەلق قۇرۇلتىي ماقۇللىغان دۆلەت كونستىتۇتسىيەسىدە ( دۆلەت ئاساسىي قانۇنىدا ) بەلگىلەنگەن پۇقرالارنىڭ نۇتۇق سۆزلەش، يىغىلىش ۋە نامايىش قىلىش قاتارلىق كىشلىك ھوقۇقلىرى بولىسمۇ، بۇ ھاكىممۇتلەقلىق دۆلەتتە بۇ ھۆقۈقلار پەقەت قەغەز ئۇستىدە قالغان بولۇپ، ھېچكىم ھېچقاچان بۇ كىشلىك ھۆقۈق ...

مەڭگۈ تاشلار، بىز ۋە ئەجدادىمىز!

Posted by: ئاكادېمىيە Posted date: ماي 29, 2020 In: تارىختىن تامچە

نۇرەددىن ئىزباسار بەلكىم نۇرغۇن كىشىلەر ئەجدادىمىزنىڭ ئورخۇن دەرياسى ۋادىسىدا تىكلىگەن تاش پۈتۈكلىرىنى نىمە ئۈچۈن مەڭگۈ تاش دەپ ئاتايدىغانلىقىمىزغا نىسبەتەن پىكىر ساھىبى بولماسلىقى مۇمكىن، ئەسلىدە مەڭگۈ تاشلارنىڭ مەتىنلىرىگە قارىساق قاغانلار تاشلارنىڭ مىڭ يىللىق تۈمەن كۈنلۈك ۋە مەڭگۈلۈك يادىكار بولۇپ قېلىشىنى، ئۆزلىرىنىڭ سەلتەنەتلىك يىللىرىنى ۋە دەۋلەت ئۈچۈن تۆككەن تەر ئاققۇزغان قانلىرىنى ۋە نەسىھەت ئۆگۈتلى ...

مەڭگۈ تاشلاردا ئۇيغۇر ئىسمى

Posted by: ئاكادېمىيە Posted date: ماي 27, 2020 In: مەدەنىيەت بوستانى

نۇرىددىن ئىزباسار ئۇيغۇر ئىسمى، ئورخۇن-يېنىسەي يېزىقىدا يېزىلغان مەڭگۈ تاشلاراد 10 يەردە ئۇچىرايدۇ. بۇلاردىن شىنە ئۇسۇ مەڭگۈ تېشىنىڭ شىمالى يۈزىنىڭ 3-قۇرىدا ئون ئۇيغۇر، بىلگە قاغان مەڭگۈ تېشىنىڭ شەرقى يۈزى 37-قۇرىدا، تەس مەڭگۈ تېشىنىڭ غەربى يۈزى 4-قۇرىدا. شىمالى يۈزىنىڭ 1- ۋە 5- قۇرىدا، شەرقىي يۈزىنىڭ 1-قۇرىدا، جەنۇبى يۈزىنىڭ 4-قۇرىدا، تارىئات مەڭگۈ تېشنىڭ شىمالي يۈزىنىڭ 2-قۇرىدا ، سۇجى مەڭگۈ تېشىنىڭ 1-قۇرى ...